Việt Nam nghiên cứu sử dụng phụ phẩm giết mổ để sản xuất thức ăn chăn nuôi

Photo: Canva

Việc tận dụng các phụ phẩm giàu protein từ các lò mổ có tiềm năng giúp Việt Nam giảm sự phụ thuộc vào ngô và đậu nành nhập khẩu, mở ra một cơ hội đầy hứa hẹn. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này vẫn còn nhiều thách thức về mặt pháp lý và kỹ thuật, như các quan chức chính phủ Việt Nam đã nêu ra trong hội thảo với Hiệp hội Chế biến Chất béo và Phụ phẩm Động vật Châu Âu (EFPRA) vào tháng 3 năm 2025.

Phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu

Việt Nam, nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi lớn thứ 8 trên thế giới, chi khoảng 7,5 tỷ USD mỗi năm để nhập khẩu 65% nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, chủ yếu là ngô và đậu nành, nhằm đáp ứng nhu cầu trong nước. Chính phủ từ lâu đã xem xét nhiều biện pháp nhằm giảm bớt sự phụ thuộc này để cải thiện cán cân thanh toán quốc gia.

Hàng triệu tấn bị bỏ phí hàng năm

Theo báo chí trong nước trích dẫn lời ông Phạm Kim Đăng, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi (thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn), trung bình mỗi năm có khoảng 2,5 triệu tấn phụ phẩm từ các lò mổ vẫn chưa được tận dụng trong nước. Những phụ phẩm này được đánh giá là một trong những nguồn nguyên liệu triển vọng nhất để sản xuất thức ăn chăn nuôi.

Thách thức trong khâu thu gom và quy định

Ông Đăng thừa nhận rằng việc thu gom và tái chế chất thải lò mổ vẫn còn ở giai đoạn sơ khai, phần lớn là do thiếu các quy định pháp lý để mở đường cho việc đưa chất thải giết mổ vào làm thức ăn cho gia súc.

Sự phân mảnh của ngành giết mổ Việt Nam

Ngoài ra, ông Đăng cho biết chỉ có tối đa 12% gia súc trong nước được giết mổ tại các cơ sở công nghiệp. Điều này cho thấy sự phân mảnh cao của ngành giết mổ đang gây khó khăn cho việc thiết lập các hệ thống thu gom và xử lý chất thải tập trung.

Sự phụ thuộc hiện tại vào nhập khẩu từ Châu Âu

Việt Nam hiện đang sử dụng các nguyên liệu thức ăn có nguồn gốc động vật, bao gồm cả phụ phẩm từ lò mổ, nhưng chúng chủ yếu được nhập khẩu từ EU.

Sự hiện diện mạnh mẽ của Châu Âu trong kim ngạch nhập khẩu

Trong vài năm qua, giá trị nhập khẩu trong danh mục này đạt gần 300 triệu USD, trong đó các công ty Châu Âu chiếm thị phần áp đảo.

Chuyên môn Châu Âu hỗ trợ Việt Nam

Phát biểu tại cuộc họp, ông Robert Figgener, Chủ tịch EFPRA, bày tỏ sự lạc quan về tiềm năng hợp tác. Ông cho biết ngành công nghiệp Châu Âu có thể chia sẻ kinh nghiệm trong việc thiết lập hệ thống thu gom chất thải lò mổ toàn diện với Việt Nam.

Cần thu thập dữ liệu tốt hơn

Ông cho rằng các doanh nghiệp trong nước mới chỉ thực hiện những đánh giá sơ bộ về khối lượng phụ phẩm được tạo ra, và việc thu thập dữ liệu đáng tin cậy về tình hình trong lĩnh vực này sẽ là bước đầu tiên hướng tới việc sử dụng các phụ phẩm này trong thức ăn chăn nuôi trong tương lai.

Lợi ích kinh tế tuần hoàn cho chăn nuôi

Ông Figgener cũng nhấn mạnh rằng việc thực hành này không chỉ tăng cường tận dụng nguồn nguyên liệu thô trong nước mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi theo mô hình kinh tế tuần hoàn.

Ưu thế bền vững so với khô đậu tương (bã đậu nành)

Theo tính toán của EFPRA, việc sử dụng protein nguồn gốc động vật từ heo và gia cầm có khả năng giảm tác động nóng lên toàn cầu hiệu quả gấp 4,1 đến 4,6 lần so với việc sử dụng khô đậu tương, và bền vững hơn tới 7,6 lần so với bột thịt xương.